PATOLOJI NEDIR?

PATOLOJİ; hastalik (pathos) çalismasi veya bilimi (logos) kelimelerinin birlesmesi ile olusmus eski yunanca bir sözcüktür. Bir bilim olarak ise Patoloji; hasar verici bir uyarinin hücre, doku, organ ve en sonunda da tüm organizma üzerinde olusturdugu fonksiyonel ve yapisal degisiklikleri üzerine odaklanir. Patoloji; Genel patoloji ve özel (sistemik) patoloji olarak ikiye ayrilir. Genel patoloji tüm hastaliklarin altinda yatan, hücre veya dokulardaki anormal stimulus ile ilgilenir. Sistemik patoloji ise tanimlanmis stimuluslarin spesifik organ ve dokular üzerindeki spesifik cevaplarini arastirir.

Hastaliklarin 4 yüzü patolojinin özünü olusturur;

1- Sebep (etyoloji)
2- Hastalik gelisim mekanizmasi (pathogenesis)
3- Hücre ve dokularda olusan yapisal degisiklikler (morfolojik degisiklikler)
4- Morfolojik degisikliklerin fonksiyonel yansimasi (klinik önem).

Neticede tüm doku hasarlari, 19. yyda ilk olarak, modern patolojinin babasi sayilan, Rudolf Virchowun ortaya koydugu gibi, hücrede yapisal veya moleküler bir degisiklikle baslar.

(Robbins Patholojic basis of disease)

Cerrahi patoloji Paris fakültesinde, Velpeaunin meme üzerine yaptigi çalismalari yayinlamasi ile baslamistir. 1870 yilinda Berlin üniversitesinden Carl Ruge ve Johann Veitcerrahi patolojiyi teshis yöntemi olarak ortaya koymuslardir. 1889da Kiel üniversitesinde Friedrich von Esmarch Alman cerrahi kongesinde tümörlerin operasyon öncesinde süpheli vakalarda mikroskopik teshislerinin gerekliligini ortaya koymustur.

(Ackermans surgical pathology)


PATOLOG KİMDİR?? 
6 yillik tip fakültesini bitiren tip doktorlari uzman olabilmek için, yilda 2 defa yapilan Tipta Uzmanlik Sinavi (TUS) sinavina girerler. Tip fakültesi mezunlarinin yaklasik %10-15 kadari bu sinavi kazanip, uzmanlik egitimi yapabilmektedir. Patoloji yüksek puanli ihtisas (uzmanlik) dallarindan bir tanesidir. 


PATOLOJİ UZMANLIK EĞİTİMİ
Geçerli mevzuata göre, patoloji uzmanlik egitiminin süresi 4 yildir. Bu sürenin sonunda, sinavlarda basarili olanlar "tibbi patoloji uzmani" ünvanini alirlar. Ancak, bu mevzuatin uygulanmasina yeni baslanmistir. Su siralarda (2005) ülkemizdeki patoloji uzmanlarinin ihtisas yaptigi siralarda ihtisas süresi 3 yil idi. Ancak çogu uzman, daha uzun egitim alabilmek gibi çesitli sebeplerle ihtisas sürelerini uzatmislardir. Saniriz ortalama ihtisas süresi 4 yildan az degildir. Avrupa ülkeleri ve Amerika Birlesik Devletlerinde de uzmanlasma süresi 4-5 yil kadardir. Uzmanlik sinavi öncesinde uzmanlik ögrencisinin bir tez yazmasi, bu tezin sinav jürisi tarafindan kabul edilmesi gereklidir. Sinav teorik sorular ve pratik makroskopik ve mikroskopik degerlendirmelerle yapilir. 

PATOLOJİ UZMANININ GÖREVİ

Patoloji uzmani, hastalikli oldugu düsünülen doku ve organlardan çesitli biçimlerde alinan örnekleri inceleyerek hastaliklara tani koymaya çalisir. Bunun için rutin olarak kullanilan yöntem makroskopik ve mikroskobik incelemedir.
Patologun zamaninin çogu dokulari çiplak göz ve elle inceleme (makroskopi) ve mikroskopla inceme ve bu incelemeler için rapor hazirlamakla geçer. Çagdas teknolojinin sagladigi pek çok olanak da patologlar tarafindan kullanilabilmektedir.
Bunlar arasinda immünohistokimya, genetik ve moleküler biyoloji sayilabilir. Ayrica bilimsel otopsilerde patologun görev sahasidir. Ancak, ülkemizde maalesef zorunlu adli otopsiler disinda otopsi çok az sayida yapilmaktadir.